پژوهش جدیدی به رهبری دانشگاه بارسلونا نشان میدهد زرافهها قادر هستند بدون مشاهده مستقیم نتیجه نهایی، مقدار غذا را بهصورت ذهنی با یکدیگر ترکیب کرده و تصمیمی مشابه انجام عمل جمع بگیرند؛ یافتهای که نظریههای قدیمی درباره انحصاری بودن تواناییهای پیچیده شناختی در انسان و برخی نخستیها را به چالش میکشد.
به گزارش خبرنگار علمی ما، این مطالعه که در مجله معتبر Scientific Reports منتشر شده، نشان میدهد زرافهها میتوانند اطلاعات مربوط به مقدار غذا را در ذهن خود بهروزرسانی کرده و بر اساس آن بهترین انتخاب را انجام دهند. این پژوهش که با همکاری باغوحش بارسلونا و مؤسسه انسانشناسی تکاملی Max Planck انجام شده، یکی از معدود مطالعاتی است که تواناییهای عددی در این غولهای آرام را مورد بررسی قرار داده است.
آزمایشی مبتکرانه با هویج؛ چگونه زرافه ها جمع ذهنی انجام دادند؟
پژوهشگران برای سنجش تواناییهای عددی زرافهها، آزمایشی ویژه با استفاده از هویج طراحی کردند. این آزمایش روی چهار زرافه ساکن باغوحش بارسلونا انجام شد که در آن، ابتدا دو ظرف زرد با مقدار متفاوت هویج برای چند ثانیه به زرافهها نشان داده شد و سپس درِ هر دو ظرف بسته شد. در مرحله بعد، یک ظرف سبزرنگ حاوی هویج اضافی، در مقابل چشمان زرافهها به یکی از ظرفهای زرد افزوده شد و در نهایت، از زرافهها خواسته شد تا ظرفی را انتخاب کنند که پس از جمع ذهنی، بیشترین مقدار غذا را داشت. از میان چهار زرافه، دو زرافه بهطور مداوم ظرفی را انتخاب کردند که مقدار بیشتری هویج داشت و این توانایی را بدون مشاهده مستقیم نتیجه نهایی به نمایش گذاشتند.
تفریق؛ نقطه کور محاسباتی زرافه ها
یکی از یافتههای جالب این تحقیق، ناتوانی زرافهها در انجام عملیات تفریق بود. زمانی که از مقدار هویج داخل ظرفهای بسته کم میشد یا ترکیبی از برداشتن و افزودن هویج انجام میگرفت، زرافهها دیگر قادر به تشخیص صحیح ظرف مناسب نبودند. ایکر لویدی، پژوهشگر دانشگاه بارسلونا، این پدیده را مشابه عملکرد مغز انسان دانست و گفت: «در انسانها نیز تفریق همواره دشوارتر از جمع است، زیرا تفریق بخشهای پیچیدهتر و کنترلشدهتری از مغز را فعال میکند که نیازمند تمرکز بیشتری است.»
ریشه تکاملی توانایی عددی زرافه ها
دانشمندان معتقدند منشأ این توانایی شناختی را باید در شرایط زندگی زرافهها در دشتهای ساوان جستوجو کرد. زرافهها در گروههایی با ساختار پویا و متغیر زندگی میکنند که اعضای آن دائماً از هم جدا شده و دوباره به هم میپیوندند. همچنین مهمترین منبع غذایی آنها، یعنی درختان اقاقیا، در گستره وسیع ساوان بهصورت پراکنده توزیع شدهاند. نیاز زرافهها به برآورد ذهنی از اینکه در چه منطقهای، چه زمانی و چه میزان غذا در دسترس است، طی فرایند تکامل باعث شکلگیری این توانایی عددی شده است.
اهمیت این کشف برای درک تکامل شناخت
تیم پژوهشی تأکید میکند که این یافته نباید تنها به زرافهها محدود شود، بلکه بررسی نقشههای ذهنی گونههای مختلف جانوری، شناخت بهتر تنوع زیستی و تکامل تواناییهای شناختی را امکانپذیر میکند و میتواند برداشت انسانمحور از برتری شناختی را به چالش بکشد. این پژوهش بار دیگر نشان داد که تواناییهای ریاضیاتی پایه، برخلاف تصور رایج، مختص انسان یا نزدیکترین خویشاوندان او نیست و در گونههای دورتر نیز میتوان نشانههایی از آن را یافت.
**هدیه مومنی**
دبیر سرویس مد و سبک زندگی
هدیه مومنی روزنامهنگار حوزه مد و سبک زندگی، منتقد پوشاک و پژوهشگر فرهنگ پوشش با بیش از هفت سال تجربه حرفهای در زمینه تحلیل ترندهای مد، معرفی برندهای داخلی و خارجی و بررسی پیوند پوشش با هویت فرهنگی است. تمرکز اصلی وی بر مد پایدار، پوشش منطبق با فرهنگ ایرانی-اسلامی و تحلیل روانشناختی سبک پوشش در جامعه معاصر میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی طراحی لباس از دانشگاه هنر تهران است. در دوران تحصیل، علاوه بر دروس تخصصی طراحی، به صورت خودآموز به یادگیری مبانی بازاریابی مد، روانشناسی رنگ و تحلیل ترندهای جهانی پرداخته و در چندین دوره تخصصی سبکشناسی و مشاوره تصویر شرکت کرده است.
**سوابق حرفهای**
مومنی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۷ با راهاندازی یک صفحه تخصصی در اینستاگرام آغاز کرد که به معرفی برندهای پوشاک ایرانی و تحلیل ترندهای روز مد میپرداخت. این صفحه با استقبال گسترده مخاطبان، به ویژه بانوان جوان، مواجه شد و او را به یکی از چهرههای شناختهشده در این حوزه تبدیل کرد.
پس از کسب تجربه و شناخته شدن در محافل تخصصی مد و لباس، به عنوان نویسنده و تحلیلگر با چندین مجله اینترنتی در حوزه سبک زندگی همکاری کرد. وی در این دوران موفق به تولید دهها مقاله تخصصی درباره مد پایدار، معرفی برندهای اخلاقمحور و تحلیل روانشناختی پوشش در جامعه ایرانی شد.
وی از سال ۱۴۰۱ به تیم تحریریه مجله اینترنتی جیجا پیوسته و اکنون به عنوان دبیر سرویس مد و سبک زندگی در این رسانه فعالیت میکند. در این مسئولیت، تیم نویسندگان و تحلیلگران این حوزه را رهبری کرده و بر تولید محتوای تخصصی درباره مد، پوشاک، زیبایی و سبک زندگی نظارت دارد.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی مومنی در تحلیل ترندهای مد و فشن، معرفی برندهای پوشاک داخلی و خارجی، بررسی پیوند پوشش با هویت فرهنگی و تحلیل روانشناختی سبک پوشش است. وی همچنین در زمینه مشاوره تصویر، اصول ست کردن لباس، مد پایدار و اخلاقمحور و پوشش مناسب برای موقعیتهای مختلف تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد مومنی در تحلیل مد مبتنی بر پایش مستمر منابع معتبر جهانی مد، آشنایی با فرهنگ و هویت ایرانی، توجه به نیازهای واقعی مخاطب ایرانی و پرهیز از ترویج مصرفگرایی افراطی است. وی در تحلیلهای خود بر تلفیق زیباییشناسی مدرن با ارزشهای فرهنگی و اخلاقی تأکید دارد و از تقلید کورکورانه از مدهای غربی بدون در نظر گرفتن بافت فرهنگی ایران انتقاد میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن طراحان لباس و پارچه ایران است و در چندین نمایشگاه و رویداد تخصصی مد و لباس به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
