همه پرندگان برای فرار از زمستان مهاجرتهای طولانی انجام نمیدهند. در کوهستانها بسیاری از گونهها تنها در امتداد ارتفاع جابهجا میشوند. پژوهش جدید نشان میدهد دلیل اصلی این رفتار، نوع تغذیه و میزان دسترسی به غذا در فصول مختلف است. به بیان ساده، پرندگانی که به حشرات وابستهاند همراه با تغییرات فصلی حرکت میکنند، در حالی که گونههایی با منبع غذایی پایدار در یک ارتفاع ثابت باقی میمانند.
حرکت همراه با فصلها
مهاجرت ارتفاعی به رفتاری گفته میشود که در آن پرندگان تابستان را در ارتفاعات بالا برای زادآوری میگذرانند، سپس در زمستان به جنگلهای پایینتر منتقل میشوند و با گرم شدن هوا دوباره بازمیگردند. این الگو در سراسر جهان دیده میشود و در رشتهکوههای هیمالیا تقریباً دو سوم گونههای پرندگان چنین جابهجایی را تجربه میکنند.
بررسی منابع غذایی؛ نگاهی به رژیم غذایی پرندگان
تارون منون، زیستشناس مؤسسه علوم هند در بنگلور، برای درک این رفتار به جای تمرکز صرف بر پرندگان، منابع غذایی آنها را بررسی کرد. پژوهشگران در ارتفاعی حدود ۷۵۰۰ فوتی، هم پرندگان و هم بندپایان (شامل حشرات و عنکبوتها) را در تابستان و زمستان شمارش کردند. این بندپایان نقش مهمی در تغذیه پرندگان دارند و نسبت به تغییرات دما بسیار حساس هستند.
اثر زمستان بر اکوسیستم کوهستان
در تابستان، حشرات پرنده و زمینی در ارتفاعات بالا فراوان بودند، اما در زمستان این وضعیت کاملاً تغییر کرد. در سرما، بسیاری از حشرات در ارتفاعات بالا تقریباً ناپدید میشوند، در حالی که در ارتفاعات پایینتر جمعیت آنها بیشتر باقی میماند. بسیاری از حشرات کوهستانی در زمستان به حالت خواب زمستانی میروند و در بهار دوباره فعال میشوند.
با این حال، حشراتی که روی برگها زندگی میکنند، برخلاف سایر گونهها، در طول سال تقریباً ثبات جمعیتی دارند. اگرچه در ارتفاعات بالا کمتر هستند، اما تغییرات فصلی شدیدی را تجربه نمیکنند و منبع غذایی نسبتاً پایدار برای پرندگان محسوب میشوند.
مسافران و ساکنان؛ دو الگوی متفاوت
پرندگانی که حشرات پرنده یا زمینی شکار میکنند، در تابستان به ارتفاعات بالا میروند و در زمستان به پایینتر بازمیگردند. این الگو نشان میدهد حرکت آنها دقیقاً با تغییرات منابع غذایی هماهنگ است. در مقابل، پرندگانی که از حشرات روی برگها تغذیه میکنند، در تمام طول سال در یک ارتفاع ثابت باقی میمانند.
گرمایش زمین؛ تهدیدی برای هماهنگی طبیعی
این پژوهش نشان میدهد ارتباط مستقیمی میان رژیم غذایی و مهاجرت ارتفاعی پرندگان وجود دارد. با گرمتر شدن کوهستانها، الگوی توزیع حشرات ممکن است تغییر کند و پرندگانی که به این منابع وابستهاند از هماهنگی طبیعی خود خارج شوند. گونههای تخصصی که تنها به یک منبع غذایی وابستهاند، در برابر این تغییرات آسیبپذیرتر هستند و ممکن است نتوانند خود را با شرایط جدید تطبیق دهند.
پیشبینی اثرات تغییرات اقلیمی بر پرندگان کوهستان
درک رابطه میان حشرات و پرندگان کلید شناخت رفتارهای کوهستانی است. این یافتهها که در مجله علمی Biology Letters منتشر شده، میتواند به پیشبینی اثرات تغییرات اقلیمی بر گونههای حساس کمک کند. این پژوهش با تأکید بر نقش تغذیه در الگوهای مهاجرت، مسیر جدیدی را برای تحقیقات آینده درباره چگونگی سازگاری پرندگان با محیطهای در حال تغییر باز میکند.
**هدیه مومنی**
دبیر سرویس مد و سبک زندگی
هدیه مومنی روزنامهنگار حوزه مد و سبک زندگی، منتقد پوشاک و پژوهشگر فرهنگ پوشش با بیش از هفت سال تجربه حرفهای در زمینه تحلیل ترندهای مد، معرفی برندهای داخلی و خارجی و بررسی پیوند پوشش با هویت فرهنگی است. تمرکز اصلی وی بر مد پایدار، پوشش منطبق با فرهنگ ایرانی-اسلامی و تحلیل روانشناختی سبک پوشش در جامعه معاصر میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی طراحی لباس از دانشگاه هنر تهران است. در دوران تحصیل، علاوه بر دروس تخصصی طراحی، به صورت خودآموز به یادگیری مبانی بازاریابی مد، روانشناسی رنگ و تحلیل ترندهای جهانی پرداخته و در چندین دوره تخصصی سبکشناسی و مشاوره تصویر شرکت کرده است.
**سوابق حرفهای**
مومنی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۷ با راهاندازی یک صفحه تخصصی در اینستاگرام آغاز کرد که به معرفی برندهای پوشاک ایرانی و تحلیل ترندهای روز مد میپرداخت. این صفحه با استقبال گسترده مخاطبان، به ویژه بانوان جوان، مواجه شد و او را به یکی از چهرههای شناختهشده در این حوزه تبدیل کرد.
پس از کسب تجربه و شناخته شدن در محافل تخصصی مد و لباس، به عنوان نویسنده و تحلیلگر با چندین مجله اینترنتی در حوزه سبک زندگی همکاری کرد. وی در این دوران موفق به تولید دهها مقاله تخصصی درباره مد پایدار، معرفی برندهای اخلاقمحور و تحلیل روانشناختی پوشش در جامعه ایرانی شد.
وی از سال ۱۴۰۱ به تیم تحریریه مجله اینترنتی جیجا پیوسته و اکنون به عنوان دبیر سرویس مد و سبک زندگی در این رسانه فعالیت میکند. در این مسئولیت، تیم نویسندگان و تحلیلگران این حوزه را رهبری کرده و بر تولید محتوای تخصصی درباره مد، پوشاک، زیبایی و سبک زندگی نظارت دارد.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی مومنی در تحلیل ترندهای مد و فشن، معرفی برندهای پوشاک داخلی و خارجی، بررسی پیوند پوشش با هویت فرهنگی و تحلیل روانشناختی سبک پوشش است. وی همچنین در زمینه مشاوره تصویر، اصول ست کردن لباس، مد پایدار و اخلاقمحور و پوشش مناسب برای موقعیتهای مختلف تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد مومنی در تحلیل مد مبتنی بر پایش مستمر منابع معتبر جهانی مد، آشنایی با فرهنگ و هویت ایرانی، توجه به نیازهای واقعی مخاطب ایرانی و پرهیز از ترویج مصرفگرایی افراطی است. وی در تحلیلهای خود بر تلفیق زیباییشناسی مدرن با ارزشهای فرهنگی و اخلاقی تأکید دارد و از تقلید کورکورانه از مدهای غربی بدون در نظر گرفتن بافت فرهنگی ایران انتقاد میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن طراحان لباس و پارچه ایران است و در چندین نمایشگاه و رویداد تخصصی مد و لباس به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
