سعید ملکان و بهرام توکلی چگونه از مقاومت گردان عمار یاسر در منطقه استراتژیک دهلران فیلمی ماندگار ساختند؟
تهران – وقتی سخن از ایستادگی و مقاومت در سینمای ایران به میان میآید، «تنگه ابوقریب» (۱۳۹۷) ساخته بهرام توکلی یکی از درخشانترین تجسمهای بصری این مفاهیم در تاریخ دفاع مقدس است. فیلمی که نه در اوج جنگ، بلکه در آخرین روزهای آن روایت میشود و التهابی دوچندان به مقاومت رزمندگان ایرانی میبخشد.
تنگه ابوقریب؛ داستان گردانی که در محاصره، هنوز زنده بود
فیلم «تنگه ابوقریب» روایتگر ایستادگی گردان عمار یاسر از لشکر ۲۷ محمد رسولالله (ص) در برابر یورش ارتش بعثی برای حفظ تنگه ابوقریب در منطقه استراتژیک دهلران است. اهمیتی که این مقاومت پیدا میکند، زمانی دوچندان میشود که بدانیم وقایع فیلم در آخرین روزهای جنگ روی میدهد. گویی تمام آنچه در طول ۸ سال دفاع مقدس رخ داده، اکنون به این یک ایستادگی وابسته شده است. هر عقبنشینی به معنای باختن قافیه همه جنگ است و هر شکستی به معنای شکست تمام آن سالها.
فیلم توکلی با تمهیداتی روایی و فنی بدیع، به اثری منحصربهفرد در زیرگونه سینمای جنگی ایران تبدیل شده است. مهمترین دلیل برتری این فیلم، عبور هوشمندانه آن از روایتهای رایج و الگوهای متداول زیرگونه عملیاتی در سینمای ایران است. بدون شک اگر مولف اصلی هر فیلم را تهیهکننده آن بدانیم، باید از عزم سعید ملکان برای روایتی متمایز از مقاومت در آخرین روزهای جنگ ستایش کرد.
قرابت «تنگه ابوقریب» با «پرواز در شب»؛ دو روایت از ایستادگی در محاصره
«تنگه ابوقریب» قرابت قابل توجهی با فیلم دیگری از سینمای جنگی ایران دارد: «پرواز در شب» ساخته زندهیاد رسول ملاقلیپور. شباهتهایی که فراتر از یک تصادف ساده به نظر میرسند:
- گردان عمار یاسر با فرماندهی حمیدرضا آذرنگ (نقش «خلیل») در «تنگه ابوقریب» در محاصره و تشنه است
- گردان کمیل با فرماندهی زندهیاد فرجالله سلحشور (نقش «مهدی نریمان») در «پرواز در شب» نیز در محاصره و تشنه است
- هر دو گردان با وجود تشنگی و محاصره، ایستاده در برابر دشمن میمانند
- هر دو فیلم این پیام را با خود حمل میکنند که «گردان هنوز زنده است»
تصویری دو سویه از مقاومت؛ انسانی و حماسی در کنار هم
تصویری که از مقاومت و ایستادگی در این فیلمها نشان داده شده، هم وجهی انسانی دارد و هم وجهی قهرمانانه و حماسی. وجه انسانی بر آنچه انسانها در راه باورهایشان قربانی میکنند و مناسبات آنها با یکدیگر معنا مییابد. در «تنگه ابوقریب» رزمندگان نه موجوداتی فرازمینی، که انسانهایی با ترسها، امیدها و دلبستگیهای واقعی به تصویر کشیده شدهاند.
وجه قهرمانانه و حماسی نیز در خود عمل ایستادگی معنا پیدا میکند. در این تنگه – چه تنگه ابوقریب در دهلران و چه تنگه در سینما – هیچچیز به دست دشمن نیفتاده است. فیلم بهرام توکلی به مخاطب یادآوری میکند که مقاومت یک جغرافیای فیزیکی نیست، یک انتخاب است. انتخابی که در آخرین روزهای جنگ نیز میتوان معنای تمام سالهای پیش از خود را تعیین کند.
**هدیه مومنی**
دبیر سرویس مد و سبک زندگی
هدیه مومنی روزنامهنگار حوزه مد و سبک زندگی، منتقد پوشاک و پژوهشگر فرهنگ پوشش با بیش از هفت سال تجربه حرفهای در زمینه تحلیل ترندهای مد، معرفی برندهای داخلی و خارجی و بررسی پیوند پوشش با هویت فرهنگی است. تمرکز اصلی وی بر مد پایدار، پوشش منطبق با فرهنگ ایرانی-اسلامی و تحلیل روانشناختی سبک پوشش در جامعه معاصر میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی طراحی لباس از دانشگاه هنر تهران است. در دوران تحصیل، علاوه بر دروس تخصصی طراحی، به صورت خودآموز به یادگیری مبانی بازاریابی مد، روانشناسی رنگ و تحلیل ترندهای جهانی پرداخته و در چندین دوره تخصصی سبکشناسی و مشاوره تصویر شرکت کرده است.
**سوابق حرفهای**
مومنی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۷ با راهاندازی یک صفحه تخصصی در اینستاگرام آغاز کرد که به معرفی برندهای پوشاک ایرانی و تحلیل ترندهای روز مد میپرداخت. این صفحه با استقبال گسترده مخاطبان، به ویژه بانوان جوان، مواجه شد و او را به یکی از چهرههای شناختهشده در این حوزه تبدیل کرد.
پس از کسب تجربه و شناخته شدن در محافل تخصصی مد و لباس، به عنوان نویسنده و تحلیلگر با چندین مجله اینترنتی در حوزه سبک زندگی همکاری کرد. وی در این دوران موفق به تولید دهها مقاله تخصصی درباره مد پایدار، معرفی برندهای اخلاقمحور و تحلیل روانشناختی پوشش در جامعه ایرانی شد.
وی از سال ۱۴۰۱ به تیم تحریریه مجله اینترنتی جیجا پیوسته و اکنون به عنوان دبیر سرویس مد و سبک زندگی در این رسانه فعالیت میکند. در این مسئولیت، تیم نویسندگان و تحلیلگران این حوزه را رهبری کرده و بر تولید محتوای تخصصی درباره مد، پوشاک، زیبایی و سبک زندگی نظارت دارد.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی مومنی در تحلیل ترندهای مد و فشن، معرفی برندهای پوشاک داخلی و خارجی، بررسی پیوند پوشش با هویت فرهنگی و تحلیل روانشناختی سبک پوشش است. وی همچنین در زمینه مشاوره تصویر، اصول ست کردن لباس، مد پایدار و اخلاقمحور و پوشش مناسب برای موقعیتهای مختلف تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد مومنی در تحلیل مد مبتنی بر پایش مستمر منابع معتبر جهانی مد، آشنایی با فرهنگ و هویت ایرانی، توجه به نیازهای واقعی مخاطب ایرانی و پرهیز از ترویج مصرفگرایی افراطی است. وی در تحلیلهای خود بر تلفیق زیباییشناسی مدرن با ارزشهای فرهنگی و اخلاقی تأکید دارد و از تقلید کورکورانه از مدهای غربی بدون در نظر گرفتن بافت فرهنگی ایران انتقاد میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن طراحان لباس و پارچه ایران است و در چندین نمایشگاه و رویداد تخصصی مد و لباس به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
