طبق اعلام دبیر انجمن پیشگیری و درمان چاقی ایران، جایگزینی نمک دریایی یا سنگ نمک با نمک یددار برای پختوپز میتواند منجر به کمبود یُد در بدن شود و زمینهساز اختلالات تیروئیدی و عقبماندگی ذهنی و جسمی در کودکان باشد.
ضرورت تأمین یُد از طریق نمک یددار
ید عنصری ضروری برای سنتز هورمونهای تیروئیدی است که نقش کلیدی در تنظیم متابولیسم و رشد مغز ایفا میکنند.
کمبود یُد موجب بروز اختلالاتی نظیر گواتر، کمکاری تیروئید و مشکلات شناختی میشود و طبق توصیه سازمان جهانی بهداشت، نمک طعام یددار تنها راه مقرونبهصرفه برای پیشگیری از این معضلات است.
معایب استفاده از نمک دریا و سنگ نمک
نمکهای طبیعی و تصفیهنشده، علیرغم شهرت به خالص بودن، ممکن است حاوی مقادیر بالایی از ناخالصیها و آلودگیهای معدنی باشند.
آلودگیهایی که در برخی موارد حتی با ریسک سرطانزایی در آزمایشهای بلندمدت مرتبط شده است.
پیامدهای کمبود یا پراکسی ید
دبیر انجمن پیشگیری و درمان چاقی ایران توضیح داد که:
- کمکاری تیروئید میتواند موجب کاهش متابولیسم، افزایش وزن و خستگی مزمن شود.
- پرکاری تیروئید، برعکس، ضریب متابولیک را افزایش داده و احتمالا باعث کاهش وزن ناگهانی و ضربان قلب نامنظم میشود.
اختلالات تیروئیدی علاوه بر اثر بر سلامت عمومی، عملکرد ذهنی کودکان را در سالهای رشد تحتتأثیر قرار میدهند.
توصیههای کلیدی انجمن برای جلوگیری از کمبود ید
- حتما از نمک یددار تصفیه شده با برچسب مشخص استفاده کنید.
- در صورت کمبود مصرف نمک یددار بهسبب رژیمهای خاص، از مکملهای یُد دارویی بر اساس تجویز پزشک بهره ببرید.
- زنان باردار برای تأمین یُد کافی، علاوه بر نمک یددار، میتوانند از مکملهای خوراکی یُد استفاده کنند تا فشار خون بالا ناشی از مصرف بیش از حد نمک نیز کنترل شود.
نقش سیاستهای ملی در پیشگیری از کمبود یُد
از سال ۱۳۷۹، برنامه سراسری یددارسازی نمک در ایران توسط وزارت بهداشت اجرا شده و تا حد زیادی کمبود ید را در جامعه کاهش داده است.
با این حال استمرار این طرح و نظارت دقیق بر کیفیت نمک یددار، ضامن تداوم سلامت تیروئید و جلوگیری از بروز اختلالات مرتبط خواهد بود.
جمعبندی
استفاده از نمک یددار بهعنوان منبع اصلی یُد میتواند از بروز گواتر و اختلالات متابولیک جلوگیری کند. جایگزینی آن با نمک دریا یا سنگ نمک، علاوه بر خطر کمبود یُد، ممکن است سلامت عمومی خانوادهها را در معرض تهدید جدی قرار دهد. توصیه میشود شهروندان ضمن توجه به سلامت تیروئید، صرفاً از نمک طعام یددار تاییدشده بهره بگیرند و در صورت بروز علائم ناشی از اختلال تیروئید، به پزشک متخصص مراجعه کنند.
سلام، من هدیه مومنی هستم؛ ۲۹ ساله و عضو تیم تحریریه در مجله اینترنتی جیجا. با علاقه به خبرهای روز و رسانههای دیجیتال فعالیت میکنم و تلاش دارم محتوایی تازه، دقیق و قابل اعتماد برای مخاطبان ارائه کنم.
