پوستهپوسته شدن کف پا و بین انگشتان همیشه نشانه خشکی پوست نیست؛ از قارچ و اگزما گرفته تا آفتابسوختگی، تعریق زیاد و حتی دیابت میتوانند باعث این مشکل شوند. این عارضه در بسیاری از موارد با مراقبتهای ساده در خانه برطرف میشود، اما گاهی میتواند نشانه یک بیماری پوستی یا حتی مشکلات زمینهای جدیتر باشد.
به گزارش خبرنگار مهر، متخصصان پوست، خشکی پوست، عفونت قارچی، آفتابسوختگی، کمآبی بدن، اگزما، پسوریازیس، تعریق بیش از حد، افزایش سن، دیابت و درماتیت تماسی را از مهمترین دلایل پوستهریزی پوست پا میدانند. در ادامه با این ۱۰ علت شایع و راههای پیشگیری و درمان آن آشنا میشویم.
۱. خشکی پوست؛ شایعترین علت پوستهریزی
یکی از شایعترین دلایل پوستهپوسته شدن پا، خشکی پوست است. دوش گرفتن با آب بسیار گرم، قرار گرفتن طولانیمدت در معرض نور خورشید، کمآبی بدن، استرس و حتی سیگار کشیدن میتوانند خشکی پوست را تشدید کنند. پوست خشک ممکن است زبر، ترکخورده و پوستهپوسته شود.
راهکار درمان: مهمترین کار، مرطوب نگه داشتن پوست است. پاها را روزانه با آب و شوینده ملایم بشویید و پس از آن از یک مرطوبکننده بدون عطر و رنگ استفاده کنید. کرمها و پمادها معمولاً نسبت به لوسیونها رطوبت بیشتری در پوست حفظ میکنند. استفاده از مرطوبکننده پیش از خواب و پوشیدن جوراب نخی روی آن نیز میتواند به حفظ رطوبت پوست در طول شب کمک کند.
۲. عفونت قارچی پا (پای ورزشکاران)
قارچ پا یا پای ورزشکاران یکی دیگر از دلایل شایع پوستهریزی است. گرما و رطوبت محیط مناسبی برای رشد بیش از حد قارچها ایجاد میکند. پوشیدن طولانیمدت جوراب و کفش، تعریق زیاد، ورزش یا کار در محیطهای گرم میتواند احتمال بروز این عفونت را افزایش دهد. در این حالت، پوست پا ممکن است دچار خارش، قرمزی، پوستهریزی و گاهی ترک خوردن شود، بهخصوص در فاصله بین انگشتان.
راهکار درمان: در موارد خفیف، داروهای ضدقارچ موضعی بدون نسخه میتوانند کمککننده باشند. همچنین باید محیط مرطوب را کاهش داد؛ پاها را مرتب بشویید و بهویژه فضای بین انگشتان را کاملاً خشک کنید. تعویض جورابهای مرطوب و استفاده از جورابهای قابل تنفس نیز اهمیت دارد.
۳. آفتابسوختگی؛ کمتوجهی رایج به پوست پا
شاید کمتر به این موضوع توجه کنیم، اما پوست پا نیز ممکن است دچار آفتابسوختگی شود؛ بهخصوص زمانی که صندل یا دمپایی میپوشیم یا پاها بدون پوشش در معرض نور خورشید قرار میگیرند. پس از آفتابسوختگی، پوست ممکن است قرمز و دردناک شود و چند روز بعد شروع به پوستهریزی کند.
راهکار درمان: برای پیشگیری، روی قسمتهای در معرض نور خورشید پا نیز ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰ استفاده کنید. اگر پوست پا دچار آفتابسوختگی شده است، مرطوب نگه داشتن آن میتواند به بهبود کمک کند. اما وجود چرک، قرمزی یا تورم میتواند نشانه عفونت باشد و نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
۴. کمآبی بدن؛ تأثیر بر سد پوستی
کمآبی بدن فقط باعث تشنگی، خشکی لبها، سردرد یا سرگیجه نمیشود. کاهش آب بدن میتواند عملکرد سد پوستی را تحت تأثیر قرار دهد و در برخی افراد با خشکی و پوستهریزی پوست همراه شود. مصرف آب کافی در طول روز و داشتن یک رژیم غذایی متعادل به حفظ سلامت پوست کمک میکند. البته اگر پوستهریزی شدید یا مداوم باشد، نباید آن را صرفاً به کمآبی نسبت داد و سایر علل احتمالی نیز باید بررسی شوند.
۵. اگزما؛ التهاب پوستی با خارش و پوستهریزی
اگزما یک بیماری التهابی پوستی است که میتواند باعث خشکی، خارش و پوستهریزی شود. اگر پوست پا دچار التهاب شود، لایه سطحی آن ممکن است قرمز، خشک، خارشدار و پوستهپوسته شود. مرطوبکنندهها میتوانند به کنترل خشکی و تحریک پوست کمک کنند، اما در برخی موارد ممکن است پزشک برای کنترل التهاب، داروهای موضعی مانند کورتیکواستروئیدها تجویز کند.
۶. پسوریازیس؛ بیماری خودایمنی با پوستههای ضخیم
پسوریازیس یک بیماری التهابی و خودایمنی است که میتواند باعث ایجاد نواحی ضخیم و پوستهدار روی پوست شود. وقتی این بیماری کف دستها و پاها را درگیر کند، به آن پسوریازیس کف دست و پا گفته میشود. این نواحی ممکن است خشک، ضخیم، ترکخورده و پوستهپوسته شوند. درمان پسوریازیس به شدت بیماری و محل درگیری بستگی دارد و ممکن است شامل داروهای موضعی یا سایر درمانهای تجویزی باشد.
۷. تعریق بیش از حد پا (هایپرهیدروزیس)
برخی افراد دچار هایپرهیدروزیس یا تعریق بیش از حد هستند. تعریق زیاد پا میتواند باعث رطوبت مداوم پوست، تحریک، خارش، التهاب و در نهایت ترک خوردن یا پوستهریزی شود. شستوشوی منظم پاها، خشک کردن کامل آنها و استفاده از جوراب و کفش قابل تنفس میتواند کمککننده باشد. در موارد شدید، پزشک ممکن است درمانهایی مانند داروهای موضعی ضدتعریق را توصیه کند.
۸. افزایش سن؛ کاهش توانایی پوست در حفظ رطوبت
با افزایش سن، پوست توانایی خود برای حفظ رطوبت را تا حدی از دست میدهد. کاهش تولید کلاژن و تغییرات طبیعی پوست میتواند باعث خشکی و پوستهریزی بیشتر، از جمله در پاها شود. در این شرایط، مرطوبکنندههای حاوی ترکیبات نرمکننده میتوانند به حفظ رطوبت و کاهش خشکی پوست کمک کنند.
۹. دیابت؛ زنگ خطری برای سلامت پاها
در افراد مبتلا به دیابت، مشکلات پوستی پا اهمیت بیشتری پیدا میکنند. دیابت میتواند با اختلال در جریان خون و سایر تغییرات بدن، روند بهبود زخمها و آسیبهای پوستی را دشوارتر کند. همچنین احتمال برخی عفونتهای پوستی افزایش مییابد. به همین دلیل، افراد مبتلا به دیابت باید پاهای خود را بهطور منظم بررسی کنند و در صورت مشاهده زخم، ترک، تغییر رنگ، عفونت یا پوستهریزی غیرعادی، آن را جدی بگیرند.
۱۰. درماتیت تماسی؛ واکنش به مواد تحریککننده
گاهی پوستهریزی نتیجه تماس پوست با مادهای تحریککننده یا حساسیتزا است. درماتیت تماسی ممکن است در اثر مواد موجود در کفش، جوراب، شویندهها یا محصولات مراقبت از پوست ایجاد شود. پوشیدن کفشهای نامناسب یا کفشهایی که باعث تجمع رطوبت و اصطکاک میشوند نیز میتواند پوست پا را تحریک کند. در این شرایط، شناسایی و حذف ماده محرک اهمیت زیادی دارد.
راههای پیشگیری از پوستهپوسته شدن پوست پا
با رعایت چند نکته ساده میتوان احتمال خشکی، تحریک و برخی عفونتهای پوستی پا را کاهش داد:
- جوراب مرطوب را سریع عوض کنید: بعد از ورزش یا فعالیتهایی که باعث تعریق میشوند، جوراب خود را تعویض کنید.
- پاها را هر روز بشویید: از شویندههای ملایم و بدون عطر استفاده کنید.
- بین انگشتان را کاملاً خشک کنید: رطوبت باقیمانده میتواند محیط مناسبی برای رشد قارچ ایجاد کند.
- در استخر، حمام عمومی و رختکن با پای برهنه راه نروید: استفاده از دمپایی میتواند خطر تماس با عوامل عفونی را کاهش دهد.
- پوست پا را مرطوب نگه دارید: استفاده از کرم یا پماد مرطوبکننده، بهویژه پیش از خواب، به جلوگیری از خشکی و ترک پوست کمک میکند.
چه زمانی پوستهریزی پا نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟
در بیشتر موارد، پوستهریزی پوست پا خطرناک نیست و با مراقبت مناسب برطرف میشود. اما اگر علائم ادامه پیدا کرد یا شدید شد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود. وجود هر یک از علائم زیر اهمیت بیشتری دارد: درد، تورم، مشکل در راه رفتن، گرم شدن غیرطبیعی پوست پا، سیاه شدن پوست، تب یا لرز، ترکهای عمیق همراه با خروج مایع یا چرک، و زخمی که بهبود پیدا نمیکند. در چنین شرایطی ممکن است نیاز به بررسی بیشتر و گاهی درمان دارویی تجویزی وجود داشته باشد.
**هدیه مومنی**
دبیر سرویس مد و سبک زندگی
هدیه مومنی روزنامهنگار حوزه مد و سبک زندگی، منتقد پوشاک و پژوهشگر فرهنگ پوشش با بیش از هفت سال تجربه حرفهای در زمینه تحلیل ترندهای مد، معرفی برندهای داخلی و خارجی و بررسی پیوند پوشش با هویت فرهنگی است. تمرکز اصلی وی بر مد پایدار، پوشش منطبق با فرهنگ ایرانی-اسلامی و تحلیل روانشناختی سبک پوشش در جامعه معاصر میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی طراحی لباس از دانشگاه هنر تهران است. در دوران تحصیل، علاوه بر دروس تخصصی طراحی، به صورت خودآموز به یادگیری مبانی بازاریابی مد، روانشناسی رنگ و تحلیل ترندهای جهانی پرداخته و در چندین دوره تخصصی سبکشناسی و مشاوره تصویر شرکت کرده است.
**سوابق حرفهای**
مومنی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۷ با راهاندازی یک صفحه تخصصی در اینستاگرام آغاز کرد که به معرفی برندهای پوشاک ایرانی و تحلیل ترندهای روز مد میپرداخت. این صفحه با استقبال گسترده مخاطبان، به ویژه بانوان جوان، مواجه شد و او را به یکی از چهرههای شناختهشده در این حوزه تبدیل کرد.
پس از کسب تجربه و شناخته شدن در محافل تخصصی مد و لباس، به عنوان نویسنده و تحلیلگر با چندین مجله اینترنتی در حوزه سبک زندگی همکاری کرد. وی در این دوران موفق به تولید دهها مقاله تخصصی درباره مد پایدار، معرفی برندهای اخلاقمحور و تحلیل روانشناختی پوشش در جامعه ایرانی شد.
وی از سال ۱۴۰۱ به تیم تحریریه مجله اینترنتی جیجا پیوسته و اکنون به عنوان دبیر سرویس مد و سبک زندگی در این رسانه فعالیت میکند. در این مسئولیت، تیم نویسندگان و تحلیلگران این حوزه را رهبری کرده و بر تولید محتوای تخصصی درباره مد، پوشاک، زیبایی و سبک زندگی نظارت دارد.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی مومنی در تحلیل ترندهای مد و فشن، معرفی برندهای پوشاک داخلی و خارجی، بررسی پیوند پوشش با هویت فرهنگی و تحلیل روانشناختی سبک پوشش است. وی همچنین در زمینه مشاوره تصویر، اصول ست کردن لباس، مد پایدار و اخلاقمحور و پوشش مناسب برای موقعیتهای مختلف تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد مومنی در تحلیل مد مبتنی بر پایش مستمر منابع معتبر جهانی مد، آشنایی با فرهنگ و هویت ایرانی، توجه به نیازهای واقعی مخاطب ایرانی و پرهیز از ترویج مصرفگرایی افراطی است. وی در تحلیلهای خود بر تلفیق زیباییشناسی مدرن با ارزشهای فرهنگی و اخلاقی تأکید دارد و از تقلید کورکورانه از مدهای غربی بدون در نظر گرفتن بافت فرهنگی ایران انتقاد میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن طراحان لباس و پارچه ایران است و در چندین نمایشگاه و رویداد تخصصی مد و لباس به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
