27
در کتابی تحت عنوان "نامک" که کتاب مرجع عصر ساسانی بوده است، بخشی از این کتاب را قانون ها و هم چنین دستور العملهای مصرف آب و آب یاری زراعی در بر گرفته است. طومار شیخ بهایی دلیلی نهایی به منظور اثبات وجود کانال های با نام مادی پیش از عصر صفوی است. گروهی از محققان میراث فرهنگی اذعان داشته اند که طومار شیخ بهائی همان شناسنامه ی مادی ها در شهرستان اصفهان به حساب می آیند. طومار شیخ بهایی را یگانه مدرک به جا مانده دانسته اند که وضعیت مادی ها و سیستم تقسیم نمودن آب زنده رود را مشخص می نماید. در مقدمه ی طومار شيخ بهائی چنين آمده است که پیش از نوشتن طومار، مادی ها و حق آبه ها وجود داشته اند و از قبل ساخته شده بوده اند. به دلیل این که در مقدمه ی طومار شیخ بهایی صحبت از اختلاف داشتن در قرارها و هم چنین سهم از زاینده رود با همراهی منصب مير آبی در گذشته ی این طومار شده است؛ یکی از وظایف این طومار و شخص شیخ بهایی حل کردن این مشکلات بوده است. "فرمان همايون شاه چنین شد که به خاطر برخی اختلافات در قرار و سهم رود مبارک زاينده رود اصفهان به وجود آمده بوده است؛ این امنای دولت قاهره افرادی از معتمدان و معمران را مشخص نموده اند؛ از گذشته قرار بر این بوده است که خدمت مير ابی رود مبارک زنده رود بر عهده ی منتخب کدخدايان معتبر معتمد از بلوکه مذکوره باشد. از این مقدمه طومار چنین برداشت شده است که پیش از نگارش طومار مادی ها و حق آبه ها وجود داشته‏اند.
هم چنين در متون طومار شیخ بهایی از چندین مادی و بندهای زیادی نام برده شده است که در دوره ی نگارش طومار شیخ از میان رفته اند. بعنوان نمونه: سمت چلپاس که مادی علی‏حده بود و آب آن را برد شريک مادی نياصرم قرار داده شد. مادی برسيان با بند به آب رفته، شاخه ی زيرین مادی جور به حساب می رفته است و اکنون شريک مادی مروان می باشد. یک مادی دیگر به اسم چم گوساله در همسایگی مادی بابا محمود و یک طبقه پایین تر از بابا محمود روان بود ممرش را آب برده است و در حال حاضر معدوم گردیده است.

نام چندین و چند نهر در طومار شیخ بهایی به چشم می خورد که بعضی از ایشان هم چون نهر آحاد، باغ وحش، کبوترآباد، قرق آقا سیدجعفر ناژوان یا همان ماربین و به عبارتی دیگر مارچین، صالح آباد، مادی آباد، قرق حسن آباد، بابکی، سلیمی، شاه کبیر، کراج و شهرستان به منظور آب رسانی دهات و روستاهای حومه ی شهرستان اصفهان جاری از آب شیرین زاینده رود بوده است. هم اکنون مادی هایی هم چون کارلادان، فرشادی، قمیش، نیاصرم، فدن، صم و تیران در اصفهان بخش شمال را زیر پوشش خود قرار داده اند و مادی خونین، نایج و عبد الله خان، شایج، جوی سیاه جنوب را سیراب می کنند. مسافرخانه در اصفهان، رزرو مسافرخانه در اصفهان، رزرو هتل در اصفهان، اجاره روزانه خانه مبله در اصفهان، کرایه روزانه منزل در اصفهان، کرایه خانه مبله در اصفهان، کرایه روزانه خانه مبله در اصفهان، منزل برای اجاره روزانه در اصفهان و غیره هم در جنوب شهر و هم در شمال شهر از انتخاب های مسافران که تمایل به سکونت در نزدیکی این مادی ها به منظور بازدید از آنها دارند؛ است.