عکسی از دوران قاجار را ملاحظه میکنید که محوطه بیرونی امامزاده قاسم تجریش را به تصویر کشیده است؛ بنایی که قدمت آن به دوره صفوی بازمیگردد و در روزگار ناصرالدینشاه، دستخوش تغییرات و مرمتهایی شد که چهرهای تازه به این زیارتگاه تاریخی بخشید.
به گزارش خبرنگار ما، امامزاده قاسم در شمال منطقه شمیران و در روستای قدیمی «دژ علیا» (بالادژ) واقع شده است و بر اساس معتبرترین روایات، مدفن «قاسم بن حسن بن زید بن حسن مجتبی(ع)» از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) به شمار میرود . این بقعه که امروزه به عنوان یکی از اماکن متبرک و پربازدید تهران شناخته میشود، در تاریخ ۲۸ فروردین ۱۳۵۱ با شماره ثبت ۹۰۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .
سیر تحول معماری امامزاده قاسم از صفویه تا قاجار
بنای اصلی امامزاده قاسم به شکل برجی هشتضلعی و با مصالح آجر ساخته شده بود که قدمت آن به قرن هفتم هجری میرسد . در دوران شاه تهماسب صفوی، صندوقی با تاریخ ۹۶۳ هجری قمری بر روی مرقد نهاده شد. با این حال، توسعه چشمگیر این بقعه در دوران قاجار و به ویژه در زمان ناصرالدینشاه رخ داد؛ به گونهای که ایوانی رو به جنوب و ایوان شرقی به عنوان رواق حرم ساخته شد و گنبدی کاشیکاری شده بر فراز بارگاه احداث گردید .
ناصرالدینشاه که خود به عکاسی علاقه فراوان داشت و نخستین پادشاه ایرانی بود که خاطرات خود را نوشت، در توسعه و تزیین اماکن مذهبی و امامزادهها نقشی پررنگ ایفا کرد . او برای ترمیم، نوسازی و زیباسازی حرمهای امامان و امامزادگان شیعه از جمله حرم حسین بن علی(ع)، حرم عسکریین(ع) و حرم علی بن موسیالرضا(ع) اقدامات مهمی انجام داد و به ترویج آیینهای شیعی مانند عزاداری و تعزیه پرداخت . بنای تکیه دولت نیز از جمله اقدامات او در این راستا محسوب میشود.
عکاسی در دوره ناصری؛ روایتی تصویری از اماکن مذهبی
عکسی که اکنون از محوطه بیرونی امامزاده قاسم تجریش در دوران ناصرالدینشاه در دسترس است، نمونهای از اسناد تصویری ارزشمندی به شمار میرود که به واسطه علاقه شاه قاجار به این هنر نوین پدید آمدند. ناصرالدینشاه که یکی از اولین عکاسان ایرانی بود، به اهمیت عکاسی به عنوان رسانهای برای ثبت وقایع و اماکن پی برد و عکاسان متعددی را به نقاط مختلف ایران اعزام کرد .
این عکسها که امروز در مجموعههای معتبری همچون کاخ موزه گلستان نگهداری میشوند، نه تنها جنبه هنری دارند، بلکه اسناد تاریخی مهمی از پوشش، معماری و بافت شهری تهران در دوره قاجار به شمار میروند . ثبت محوطه بیرونی امامزاده قاسم تجریش از این منظر، امکان بازنگری در تاریخ و نحوه توسعه این زیارتگاه را در دوران ناصری فراهم میآورد و نشان میدهد که بنای امامزاده در آن زمان با چه ساختار و فضای شهری احاطه شده بوده است.
تصویر امروز، یادآور دورانی است که هنر عکاسی در ایران تازه پا گرفته بود و اماکن مذهبی همچون امامزاده قاسم، در چارچوب همان سنتهای معماری ایرانی، با نگاه هنرمندانه و مستند ناصرالدینشاه، برای آیندگان ماندگار شدند.
**هدیه مومنی**
دبیر سرویس مد و سبک زندگی
هدیه مومنی روزنامهنگار حوزه مد و سبک زندگی، منتقد پوشاک و پژوهشگر فرهنگ پوشش با بیش از هفت سال تجربه حرفهای در زمینه تحلیل ترندهای مد، معرفی برندهای داخلی و خارجی و بررسی پیوند پوشش با هویت فرهنگی است. تمرکز اصلی وی بر مد پایدار، پوشش منطبق با فرهنگ ایرانی-اسلامی و تحلیل روانشناختی سبک پوشش در جامعه معاصر میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی طراحی لباس از دانشگاه هنر تهران است. در دوران تحصیل، علاوه بر دروس تخصصی طراحی، به صورت خودآموز به یادگیری مبانی بازاریابی مد، روانشناسی رنگ و تحلیل ترندهای جهانی پرداخته و در چندین دوره تخصصی سبکشناسی و مشاوره تصویر شرکت کرده است.
**سوابق حرفهای**
مومنی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۷ با راهاندازی یک صفحه تخصصی در اینستاگرام آغاز کرد که به معرفی برندهای پوشاک ایرانی و تحلیل ترندهای روز مد میپرداخت. این صفحه با استقبال گسترده مخاطبان، به ویژه بانوان جوان، مواجه شد و او را به یکی از چهرههای شناختهشده در این حوزه تبدیل کرد.
پس از کسب تجربه و شناخته شدن در محافل تخصصی مد و لباس، به عنوان نویسنده و تحلیلگر با چندین مجله اینترنتی در حوزه سبک زندگی همکاری کرد. وی در این دوران موفق به تولید دهها مقاله تخصصی درباره مد پایدار، معرفی برندهای اخلاقمحور و تحلیل روانشناختی پوشش در جامعه ایرانی شد.
وی از سال ۱۴۰۱ به تیم تحریریه مجله اینترنتی جیجا پیوسته و اکنون به عنوان دبیر سرویس مد و سبک زندگی در این رسانه فعالیت میکند. در این مسئولیت، تیم نویسندگان و تحلیلگران این حوزه را رهبری کرده و بر تولید محتوای تخصصی درباره مد، پوشاک، زیبایی و سبک زندگی نظارت دارد.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی مومنی در تحلیل ترندهای مد و فشن، معرفی برندهای پوشاک داخلی و خارجی، بررسی پیوند پوشش با هویت فرهنگی و تحلیل روانشناختی سبک پوشش است. وی همچنین در زمینه مشاوره تصویر، اصول ست کردن لباس، مد پایدار و اخلاقمحور و پوشش مناسب برای موقعیتهای مختلف تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد مومنی در تحلیل مد مبتنی بر پایش مستمر منابع معتبر جهانی مد، آشنایی با فرهنگ و هویت ایرانی، توجه به نیازهای واقعی مخاطب ایرانی و پرهیز از ترویج مصرفگرایی افراطی است. وی در تحلیلهای خود بر تلفیق زیباییشناسی مدرن با ارزشهای فرهنگی و اخلاقی تأکید دارد و از تقلید کورکورانه از مدهای غربی بدون در نظر گرفتن بافت فرهنگی ایران انتقاد میکند.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن طراحان لباس و پارچه ایران است و در چندین نمایشگاه و رویداد تخصصی مد و لباس به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
