عادت رایج شستشو و استفاده مجدد از ظروف پلاستیکی یکبار مصرف ماست و پنیر، به ظاهر اقتصادی و بیضرر میرسد، اما متخصصان علوم و صنایع غذایی هشدار میدهند که این اقدام میتواند خطرات جدی برای سلامتی در پی داشته باشد. این ظروف، برخلاف تصور عمومی، تنها برای یک "سفر یکطرفه" از کارخانه تا یخچال شما طراحی شدهاند و مصرف دوباره آنها، بهویژه برای نگهداری مواد غذایی گرم، چرب یا اسیدی، به هیچ عنوان ایمن نیست.
تهدید پنهان در آشپزخانه: چرا نباید ظروف نگهداری مواد غذایی یکبار مصرف را مجدداً استفاده کرد؟
دکتر نسرین مویدنیا، متخصص علوم و صنایع غذایی، با تأکید بر پروتکلهای سختگیرانه ایمنی مواد غذایی، قاطعانه اعلام کرده است که استفاده مجدد از ظروف یکبار مصرف ماست و پنیر، نه تنها توصیه نمیشود بلکه ممنوع و پرخطر است. این ممنوعیت ریشه در تفاوتهای اساسی در طراحی، مواد اولیه و فرآیند تولید این ظروف با نمونههای چندبار مصرف دارد. اگرچه ممکن است هر دو از ماده پلیپروپیلن (با کد بازیافت ۵) ساخته شده باشند، اما کیفیت و دوام آنها به هیچ وجه یکسان نیست و این تفاوت کلیدی، سلامت مواد غذایی شما را تحتالشعاع قرار میدهد.
تفاوت ماهیتی ظروف یکبار مصرف و چندبار مصرف در نگهداری مواد غذایی
نقطه کانونی خطر در ظروف یکبار مصرف، به روش تولید آنها بازمیگردد. این ظروف غالباً با روش "ترموفرمینگ" ساخته میشوند که فرآیندی سریع و کمهزینه است و به تولید دیوارههای بسیار نازک و ساختاری ضعیف منجر میشود. این طراحی تنها برای تحمل وزن و بافت محصول اولیه و در طول حملونقل کوتاهمدت در نظر گرفته شده است. این در حالی است که ظروف پلاستیکی چندبار مصرف استاندارد، با استفاده از روش "قالبگیری تزریقی" تولید میشوند که نتیجه آن دیوارههای ضخیم، ساختاری متراکم و پایداری بسیار بالاتر است. این ظروف بهطور تخصصی برای مقاومت در برابر شوکهای حرارتی (مایکروویو و فریزر)، سایش ناشی از شستشوی مکرر و تماس با انواع مواد غذایی طراحی و آزمایش شدهاند. بنابراین، یکسان دانستن آنها تنها بر اساس نوع پلاستیک، گمراهکننده است.
مهاجرت مواد شیمیایی؛ خطری جدی در نگهداری غذاهای چرب و داغ در ظروف یکبار مصرف
پلاستیکها هرگز بهصورت مادهای خالص تولید نمیشوند و همواره حاوی افزودنیهایی نظیر نرمکنندهها، رنگدانهها و پایدارکنندهها هستند که برای بهبود خواص فیزیکی آنها به کار میروند. در ظروف یکبار مصرف که ساختار پلیمری ضعیفتری دارند، این مواد افزودنی به راحتی تحت شرایط خاصی به داخل مواد غذایی مهاجرت میکنند. عواملی مانند شستشو با آب داغ، استفاده از مواد شوینده قوی، سایش با اسکاچ، و بهویژه نگهداری غذاهای خیلی داغ، چرب یا ترش، فرآیند تخریب پیوندهای داخلی پلیمر و آزاد شدن این مواد شیمیایی را به شدت تسریع میکنند. استانداردهای ایمنی برای این ظروف فقط برای شرایط اولیه و محصولی که برای آن بستهبندی شدهاند، تضمین شده و استفاده مکرر، این تعادل شیمیایی را برهم میزند و میتواند منجر به ورود ترکیبات نامطلوب به بدن شود.
میکروبها در کمین: پدیده بیوفیلم و آلودگی ظروف پلاستیکی یکبار مصرف
ایمنی غذایی تنها به جنبههای شیمیایی محدود نمیشود؛ خطرات میکروبی نیز وجود دارد. دیوارههای نازک و نرم ظروف یکبار مصرف به آسانی در اثر تماس با قاشق، چنگال یا اسکاچ، دچار خراشهای میکروسکوپی میشوند که با چشم غیرمسلح قابل رؤیت نیستند. این خراشها، محیطی ایدهآل برای رشد و پنهان شدن باکتریها و سایر میکروارگانیسمها فراهم میآورند. باکتریها میتوانند در این شیارها مستقر شده و لایهای محافظ به نام "بیوفیلم" تشکیل دهند. بیوفیلم، باکتریها را در برابر آب داغ و حتی قویترین مواد شوینده خانگی مقاوم میکند. در نتیجه، عملاً تمیز کردن کامل و استریل کردن این ظروف در منزل غیرممکن است. این شرایط خطر آلودگی متقاطع و فساد سریعتر مواد غذایی تازه را در هر بار استفاده مجدد به شدت افزایش میدهد.
ورود میکروپلاستیکها به غذا؛ تهدیدی پنهان از ظروف پلاستیکی نازک
ظروف پلاستیکی نازک و یکبار مصرف، مقاومت کمی در برابر تنشهای دمایی از خود نشان میدهند. قرار گرفتن در دمای انجماد فریزر، آنها را شکنندهتر میکند و با کوچکترین ضربه یا فشار، ترک میخورند. همچنین، چرخه مداوم گرم و سرد شدن، و سایش ناشی از شستشو، منجر به آزاد شدن ذرات ریز پلاستیک موسوم به "میکروپلاستیک" میشود. این ذرات میکروسکوپی میتوانند وارد مواد غذایی شده و در طولانیمدت، نگرانیهای فزایندهای را برای سلامت انسان ایجاد کنند، هرچند که اثرات دقیق و بلندمدت آنها همچنان در دست بررسی است.
راهحلهای ایمن برای نگهداری طولانیمدت مواد غذایی
برای حفظ سلامتی و ایمنی مواد غذایی، ضروری است که عادت استفاده مجدد از ظروف پلاستیکی یکبار مصرف را کنار بگذاریم. خوشبختانه، گزینههای متعددی برای نگهداری ایمن و طولانیمدت مواد غذایی وجود دارد:
ظروف شیشهای: بهترین گزینه محسوب میشوند. شیشه کاملاً بیاثر، غیرواکنشپذیر با مواد غذایی و مقاوم در برابر تغییرات دمایی است.
ظروف استیل ضدزنگ: بادوام، بهداشتی و ایدهآل برای نگهداری در یخچال و فریزر هستند و هیچ مادهای را به غذا منتقل نمیکنند.
ظروف پلاستیکی چندبار مصرف استاندارد: این ظروف که به صورت ضخیم و محکم طراحی شدهاند، معمولاً دارای برچسبهایی نظیر "Microwave-Safe" و "Dishwasher-Safe" هستند که نشاندهنده ایمنی و مقاومت آنها برای استفادههای مکرر در شرایط مختلف است.
در نهایت، به خاطر داشته باشید که ظروف پلاستیکی یکبار مصرف، پس از خالی شدن از محتوای اولیه، تنها یک مقصد ایمن و صحیح دارند: سطل بازیافت. سلامتی شما از هر صرفهجویی کوچکتری ارزشمندتر است.
منبع: خبرآنلاین (به نقل از همشهری آنلاین)
مطالب مرتبط
- مقایسه تحلیلی فواید سیب زمینی زرد و شیرین؛ هر دو گزینهای مغذی برای سلامتی هستند
- مرور یک واقعه تاریخی در اهواز: زمانی که حیوانات نیز قربانی معضل اعتیاد شدند
- متن بازنویسی شده:
- کشف شگفتانگیزترین منابع طلا: فلز گرانبها در کمینگاههای باورنکردنی زمین و فضا
سلام، من هدیه مومنی هستم؛ ۲۹ ساله و عضو تیم تحریریه در مجله اینترنتی جیجا. با علاقه به خبرهای روز و رسانههای دیجیتال فعالیت میکنم و تلاش دارم محتوایی تازه، دقیق و قابل اعتماد برای مخاطبان ارائه کنم.
