با گسترش روزافزون هوش مصنوعی و دسترسی آسان به ابزارهایی مانند چت جیپیتی، شماری از والدین برای راهنمایی در تربیت و حتی درمان بیماریهای فرزندان خود به این فناوری روی آوردهاند. اما این پدیده جدید با هشدارهای جدی پزشکان و متخصصان سلامت همراه شده است که تأکید میکنند اتکای بیش از حد به اطلاعات تولیدشده توسط رباتهای هوش مصنوعی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای سلامت جسمی و روانی کودکان داشته باشد.
چت جیپیتی، از ابزار کمکدرمانی تا جایگزینی خطرناک برای تربیت کودکان
تحقیقات جدید نشان میدهد که والدین بهطور فزایندهای به چت جیپیتی روی میآورند تا برای مشکلات رفتاری فرزندان یا حتی تشخیص و درمان بیماریها راهنمایی بگیرند. این روند نگرانکننده با یافتههای یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ همخوانی دارد که نشان میدهد اعتماد والدین به چت جیپیتی گاهی بیشتر از اعتمادشان به متخصصان سلامت است و اطلاعات ارائهشده توسط هوش مصنوعی را موثق میدانند. این گرایش به دلیل سهولت دسترسی، سرعت بالای پاسخدهی و تصور بیطرفی ربات، در حال افزایش است، اما میتواند منجر به نادیدهگرفتن توصیههای تخصصی پزشکی و تربیتی شود.
ریسک اطلاعات نادرست: تهدیدی جدی برای سلامت کودکان از طریق چت جیپیتی
یکی از مهمترین نگرانیها در مورد استفاده از چت جیپیتی برای درمان کودکان، احتمال ارائه اطلاعات نادرست یا ناقص است. چت جیپیتی، هرچند پیشرفته، یک مدل زبانی است و نه یک پزشک یا روانشناس. اطلاعات آن از دادههای موجود در اینترنت استخراج میشود که میتواند شامل مطالب غیرعلمی، تاریخگذشته یا نادرست باشد. اتکا به چنین اطلاعاتی برای تشخیص بیماریها، تعیین دوز داروها، یا ارائه راهکارهای درمانی میتواند سلامت کودکان را به شدت به خطر اندازد و عوارض جانبی جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد.
پیامدهای روانشناختی: وابستگی کودکان به چت جیپیتی و گسست از واقعیت
فراتر از مسائل درمانی، والدین از چت جیپیتی برای سرگرمکردن کودکان نیز استفاده میکنند؛ از قصهگویی قبل از خواب تا گفتوگوهای طولانی. واگذاری مسئولیتهای والدگری و تعاملات اجتماعی به هوش مصنوعی بسیار نگرانکننده است. ماهیت "چاپلوس" و "فریبکار" چت جیپیتی میتواند توهمات را تشدید کرده و منجر به گسست از واقعیت در کودکان شود. این پدیده بهطور خاص در میان نوجوانان با موارد متعددی از آسیبهای روانشناختی و حتی خودکشی مرتبط دانسته شده است. کارشناسان هشدار میدهند که سن کودکانی که در معرض چت جیپیتی و توصیههای آن قرار میگیرند، در حال کاهش است؛ به طوری که حدود ۳۰ درصد از والدین کودکان در سن مدرسه در سال ۲۰۲۳ از این فناوری استفاده میکردند.
حریم خصوصی در سایه هوش مصنوعی: دادههای کودکان در معرض خطر چت جیپیتی
ارائه اطلاعات خصوصی کودکان به یک شرکت فناوری، خطرات قابل توجهی را به همراه دارد. واردکردن جزئیات مربوط به بیماریها، مشکلات رفتاری، یا سایر اطلاعات حساس کودکان در چت جیپیتی، آنها را در معرض ریسکهای امنیتی مانند هکشدن دادهها و سوءاستفادههای احتمالی قرار میدهد. این دادهها ممکن است برای مقاصد تبلیغاتی، تحلیلهای بدون رضایت، یا حتی توسط افراد سودجو به کار گرفته شوند که میتواند امنیت و آینده کودکان را تهدید کند. نبود مقررات شفاف و جامع در زمینه حفاظت از دادههای کودکان در پلتفرمهای هوش مصنوعی، این نگرانیها را دوچندان میکند.
توصیههای متخصصان: استفاده هوشمندانه از چت جیپیتی در کنار مشورت با کارشناسان
مایکل گلِیزیِر، مدیر ارشد پزشکی مرکز سلامت کودکان بلوبِرد در فلوریدا، هشدار میدهد که چت جیپیتی ابزاری فوقالعاده است، اما نباید جایگزین تفکر انتقادی و مشورت با متخصصان شود. او تأکید میکند که والدین باید مسائل را خودشان بررسی کنند و با کارشناسان مشورت نمایند، نه اینکه صرفاً اطلاعات را به رایانه بسپارند. برای حفظ سلامت و امنیت کودکان، رعایت نکات زیر ضروری است:
همواره از چت جیپیتی به عنوان یک ابزار کمکی اولیه و نه منبع نهایی تصمیمگیری استفاده کنید.
مشورت با متخصصان سلامت و روانشناسان کودک برای هرگونه اقدام درمانی یا تربیتی، حیاتی و غیرقابل جایگزین است.
والدین باید با احتیاط فراوان از این ربات استفاده کنند و هر اطلاعاتی را که ارائه میدهد، با دیدگاه انتقادی بررسی نمایند. سلامت و امنیت کودکان بر هر چیز دیگری اولویت دارد و هیچ فناوریای نمیتواند جایگزین تخصص و تجربه پزشکان و مربیان شود.
مطالب مرتبط
- مارموزت کوتوله؛ کوچکترین میمون جهان با ابعادی به اندازه موز، سوژه توجه رسانهها شد
- بلالوک؛ گنجینه شفابخش زاگرس ایلام که به جنگ دردهای قولنج میرود
- کیلیان امباپه با ۴۰۰ گل تاریخسازی کرد؛ رکوردی خیرهکننده زودتر از مسی و رونالدو
- کشف شگفتانگیزترین منابع طلا: فلز گرانبها در کمینگاههای باورنکردنی زمین و فضا
سلام، من هدیه مومنی هستم؛ ۲۹ ساله و عضو تیم تحریریه در مجله اینترنتی جیجا. با علاقه به خبرهای روز و رسانههای دیجیتال فعالیت میکنم و تلاش دارم محتوایی تازه، دقیق و قابل اعتماد برای مخاطبان ارائه کنم.
